Sağlıklı Cinsellik Konuşmaları: Çocuklara Rıza Kavramını Öğretmek

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someone

Aralarında yazarların, eğitimcilerin, rıza ve sağlıklı cinsellik savunucularının olduğu bir grup uzman* 1 yaşından başlayarak üniversite çağına kadar çocukların rıza ve kendi bedeni üzerinde yetki konularında sürekli olarak eğitilmelerini öneriyor.

*Joanna Schroeder, Julie Gillis, Jamie Utt ve Alyssa Royse

 

Cinsel saldırı ve tecavüzün hayatın gerçeği olmadığı bir nesil umuduyla ebeveynlerin alabileceği bazı erken önlemler şu şekilde derlenmiş:

1 – 5 Yaş Arası Çocuklar

1– Çocuğunuza bir başka çocuğa dokunmadan ya da sarılmadan önce müsaade istemeyi öğretin. ‘Ali hadi Ayşe’ye kucaklaşmak isteyip istemediğini soralım.’ gibi basit ifadeler kullanın. Ayşe’nin soruyu ‘Hayır’ diye cevaplaması durumunda; ‘Sorun değil Ali. Hadi Ayşe’ye el sallayalım ve öpücük yollayalım.’ gibi (olumsuz görünen) durumu normalleştiren bir yaklaşım sergileyin.

2– Yaptığı bir şeyin birine nasıl zarar verebileceğini açıklayarak empati duygusunun gelişmesini destekleyin. ‘O oyuncağı istediğini biliyorum ama Ayşe’ye vurduğunda Ayşe’nin canı acıyor ve bu onu üzüyor. Onun bu yüzden üzülmesini istemeyiz.’

Çocuğun kendisine vurulsaydı nasıl hissedeceğini hayal etmesini sağlayın. Bunu onu utandırmayacak bir ses tonu ve vücut diliyle yapmaya çalışın.

3– Başı belada olanlara yardım etmeyi öğretin. Çocuklarla diğer çocuklara yardım etmek ve güvenilir yetişkinleri sorunlar hakkında bilgilendirmek konusunda konuşun. Çocuğunuza olan biteni izlemesini ve neler olduğunu fark etmesini söyleyin. Hareketleri gözlemlemeye ve etraflarındakilere göz kulak olmaya alışmalarını sağlayın.

Başka çocuklara yardım ettiğinde onu takdir edin ancak bir yetişkinin yardıma ihtiyacı varsa ona ancak bir yetişkinin yardımcı olabileceğini sıklıkla hatırlatmayı ihmal etmeyin. Zor durumdaki insanlarla ilgili sizi uyardığı zaman da davranışını takdir edin.

4– ‘Hayır’ ve ‘Yapma’ kelimelerinin çok önemli kelimeler olduğunu ve bunlara saygı gösterilmesi / uyulması gerektiğini öğretin. ”Ayşe ‘hayır’ dedi ve biri sana ‘hayır’ dediğinde ne yapıyorsan onu yapmayı bırakmalısın.”

Ona ayrıca kendi ‘hayır’larına saygı gösterilmesi gerektiğini de öğretin. O nasıl bir başkası ‘hayır’ dediğinde duruyorsa; o ‘hayır’ dediğinde de başkasının durması gerektiğini açıklayın. ‘Hayır’ dediği halde durmayan bir arkadaş ile oynamanın ona iyi ya da güvende hissettirip hissettirmediğini sorun. Eğer iyi ya da güvende hissetmiyorsa başka bir arkadaş seçmesinde sorun olmayacağını belirtin.

Müdahale etmeniz gerekirse ‘hayır’ demenin önemini diğer çocuğa nazik bir şekilde anlatmayı deneyin. Çocuğunuz bunun kendisi ve başkaları için ne kadar önemli olduğunu bu şekilde içselleştirecektir.

5– Yüz ifadelerini ve vücut dilini okumayı öğretin. ‘Korkmuş’, ‘mutlu’, ‘üzgün’, ‘öfkeli’ ve dahası… Taklide dayalı (sessiz sinema) gibi oyunlar sözel olmayan ifadeleri okuma becerisinin gelişmesi için faydalı olabilir.

6– Onu her ne sebeple olursa olsun bir başkasını öpmesi, başkasına sarılması ya da dokunması için zorlamayın. Büyükanne çocuğu öpmek istiyorsa ama çocuk bunu istemiyorsa (öpücük gönderme gibi) alternatif bir selamlaşma yöntemi önerin.

Büyükanneye çocuğunuzu üstelememe nedeninizi daha sonra açıklayabilirsiniz. Çocuğun önünde bu konuyu bir tartışmaya çevirmekten kaçının. Bu büyükanne için sorunsa bırakın öyle olsun; sizin önceliğiniz çocuğunuza güvende ve mutlu olmasını sağlayacak araçlar sunmak ve başkalarının da bunu yapmasına yardımcı olmaktır.

7– Onu banyoda genital bölgelerini (kendisinin) yıkaması için cesaretlendirin. Elbette zaman zaman yardımcı olabilirsiniz ancak penis veya vulvanın önemli olduğunu ve ona iyi bakması gerektiğini belirtmek beden sahipliğini ve aidiyet duygusunu desteklemenin iyi bir yoludur.

Ayrıca banyo esnasında da olsa bedenini yıkayıp yıkayamayacağınızı sorarak rıza konusunda bir model olmayı ihmal etmeyin. Neşeli olun ve çocuğun dokunulmama talebine saygılı davranın. ‘Şimdi sırtını yıkayabilir miyim?’ ‘Peki ya ayaklarını?’ ‘Poponu?’ eğer ‘hayır’ derse ‘poponun yıkanması lazım, al bakalım’ diyerek duş başlığını kendisine verin.

8– Gündelik tercihlerde de ‘evet’ ya da ‘hayır’ deme fırsatı tanıyın. Kıyafetlerini seçmesine izin verin ve oynanacak oyun ya da saç şekli gibi konularda söz hakkı olduğundan emin olun. Elbette her zaman münasip seçimi yapamayabilirler ve burada devreye girebilirsiniz. Onu duyduğunuzu, fikrini önemsediğinizi ancak onu sağlıklı ve güvende tutmak istediğinizi anlamasını sağlayın.

9– Bedenleri hakkında utanmadan konuşmalarına izin verin. Genital organların doğru isimlerini öğretin. Beden ve cinsellik hakkında konuşmaya hazır olduğunuzdan emin olun. ‘’Bunu bana sormana çok memnun oldum’’ diyin ve eğer nasıl cevaplayacağınızı bilmiyorsanız ‘’Bunu biraz araştırmam lazım. Yemekten sonra konuşalım mı?’ gibi bir açıklamayla zaman isteyin.

İçinizden ilk gelen tepki onları susturmak ya da utanç duymaksa kendi kendinize ya da biriyle pratik yapın. Denedikçe kolaylaşacaktır.

10– İçe doğan kötü hisler ve içgüdüler hakkında konuşun. Bazen bir şeyler kendimizi garip hissetmemize, korkmamıza, tiksinmemize sebep olur ve nedenini tam olarak bilemeyiz. Çocuğunuza hiç böyle hissedip hissetmediğini sorun ve cevaplarını sessizce dinleyin.

Ona içimize doğan hislerin bazen haklı olabileceğini, kafasını karıştıran bu gibi duygulara kapıldığında, duygularının ve kararlarının doğruluğunu kestirebilmesine yardımcı olmanız için her zaman size başvurabileceğini öğretin. İstemedikleri sürece kimsenin onlara dokunma hakkı olmadığını hatırlatın.

11– Öfke patlamalarına cevap vermeyin. Ne olduğunu anlatmak için basit de olsa kelimeleri kullanmasını isteyin.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir